Ratten komen overal voor, zowel in stedelijke als landelijke omgevingen. Het zijn intelligente en schuwe dieren die vooral ’s nachts actief zijn. Wanneer je regelmatig ratten overdag ziet, kan dit wijzen op een lokale overpopulatie of een beschikbare voedselbron in de omgeving.
Hoewel ratten vaak een negatieve reputatie hebben, vervullen ze als alleseters een rol in de natuur. Ze voeden zich met insecten, kleine dieren en organisch afval. Toch kunnen grote rattenpopulaties schade veroorzaken en een risico vormen voor de volksgezondheid. Daarom is het belangrijk om overlast tijdig aan te pakken.
Wie doet wat?
Een goed onderhouden rioleringsstelsel en waterlopen helpen om rattenpopulaties onder controle te houden. De beheerders van waterlopen en rioleringen nemen hiervoor de nodige maatregelen (Vlaamse Milieumaatschappij).
De gemeente staat in voor de bestrijding van ratten op openbaar domein, zoals in openbare gebouwen, parken en andere gemeentelijke eigendommen.
Op privéterrein is de eigenaar verantwoordelijk voor het voorkomen en bestrijden van ratten.
Voorkomen is de beste aanpak
Preventie is de meest doeltreffende manier om rattenoverlast te vermijden. Door voedsel, schuilplaatsen en toegangsmogelijkheden weg te nemen, verklein je de kans dat ratten zich in de omgeving vestigen.
Enkele belangrijke preventieve maatregelen
- Dicht openingen, spleten en beschadigde riooldeksels die toegang kunnen geven tot gebouwen, garages of tuinhuizen.
- Bewaar voedselvoorraden in stevige, goed afgesloten recipiënten.
- Sluit afvalcontainers en afvalzakken steeds goed af.
- Laat geen etensresten of afval rondslingeren.
- Breng tuin- en keukenafval naar de composthoop of GFT-container. Vermijd het composteren van gekookt voedsel, vlees of vis, omdat deze ongedierte aantrekken.
- Laat dierenvoeding niet langdurig buiten staan. Verwijder lege voerbakken zeker 's avonds.
- Houd tuinen, bergplaatsen en bijgebouwen netjes zodat ratten minder schuilmogelijkheden vinden.
Gezondheid en hygiëne
Ratten kunnen via hun uitwerpselen, urine en speeksel ziektekiemen verspreiden. Een goede persoonlijke hygiëne is daarom belangrijk.
- Was steeds je handen na contact met plaatsen waar ratten aanwezig kunnen zijn.
- Vermijd rechtstreeks contact met uitwerpselen, urine of kadavers.
- Bescherm eventuele wondjes of schaafwonden tijdens opruimwerkzaamheden.
Ratten bestrijden
Vaak wordt te snel naar chemische bestrijdingsmiddelen gegrepen zonder de oorzaak van het probleem aan te pakken. Het wegnemen van voedsel- en schuilplaatsen blijft de eerste en belangrijkste stap.
Merk je ratten op, overleg dan ook met je buren. Een gezamenlijke aanpak is meestal veel effectiever dan individuele maatregelen. Indien nodig kan je beroep doen op een gespecialiseerde ongediertebestrijder.
Gebruik van bestrijdingsmiddelen
Gebruik je toch chemische bestrijdingsmiddelen, dan is voorzichtigheid essentieel:
- Plaats producten altijd buiten het bereik van kinderen en huisdieren.
- Gebruik bestrijdingsmiddelen uitsluitend volgens de voorschriften van de fabrikant.
- Laat gifstoffen nooit los in de open lucht achter en strooi ze niet zomaar rond.
- Overweeg indien mogelijk milieuvriendelijkere of diervriendelijkere alternatieven.
Meer informatie
Zie je ratten langs een waterloop van tweede categorie of wens je meer informatie over rattenbestrijding? Neem dan contact op met het Meldpunt Ratten Vlaams-Brabant:
Tel. 016 26 77 90
E-mail: meldpuntratten@vlaamsbrabant.be
Voor bijkomende informatie en preventietips kan je ook terecht op de websites Zonder is Gezonder en Gezondheid en Milieu. Deze bieden praktische richtlijnen om rattenoverlast op een veilige en diervriendelijke manier te beperken.