Bijen
De meeste honingbijen leven in door imkers voorziene bijenkorven en bijenkasten. Een bijennest is binnenin opgebouwd uit raten die bestaan uit zeshoekige cellen. In de natuur bouwt de honingbij voornamelijk haar nest in holle bomen en af en toe onder de grond. Een honingbij zal in de vrije natuur nooit hetzelfde nest opnieuw gebruiken. Regelmatig komen er meldingen dat een zwerm bijen neerstrijkt in een tuin maar geen paniek, ze blijven niet lang en trekken voort.
De honingbij leeft voornamelijk van nectar en stuifmeel, die ze bij planten halen. Doordat ze van bloem tot bloem vliegen, zorgen ze voor de bestuiving van de planten. Daardoor is de bij superbelangrijk voor de natuur en de fruitbouw. De honingbij is een belangrijke en beschermde diersoorten en mag dus niet verdelgd worden. Ze worden vaak gratis opgehaald door een imker. Je kan een imker in de buurt vinden via wespennest.vlaanderen/imker-zoeken.
Steekt een bij? De honingbij heeft een angel met weerhaken en zal enkel steken bij een bedreiging. De angel (en de bij) blijven dus aan je huid hangen. Wanneer je ze van je huid slaat, scheurt de angel en een deel van het achterlijf los. Door deze wonde sterft de bij.
Wespen
De wesp is van nature een vleeseter en dat maakt hem nu net zo belangrijk voor onze tuin en de natuur in het algemeen. De wesp vangt enorm veel insecten in onze (moes)tuin. Hij zorgt ervoor dat het aantal insecten min of meer onder controle blijft waardoor we als tuinier een pak minder verdelgingsproducten moeten gebruiken. Een tweede voordeel is dat ze enorm veel huisvliegen en muggen vangen. Wespen zijn dus belangrijk voor het opruimen van schadelijke of hinderlijke insecten.
Moeten we dan elk wespennest ongemoeid laten? Het antwoord hierop is dubbel. Een wespennest dat ver weg in de tuin hangt, zal veel minder hinder opleveren dan een nest bij de achterdeur. Een wespennest dat geen hinder oplevert voor jezelf, je gezin of je huisdier(en) kan je best ongemoeid laten. Deze wespen kunnen hun taak in de natuur ongestoord vervullen. Als iemand in je gezin allergisch is voor wespengif kan je wel beter het wespennest laten verwijderen. Dit risico zal nooit opwegen tegen het voordeel van de natuur.
De mens heeft al snel de neiging om alle wespennesten te verdelgen om één reden. We denken namelijk dat wespen zonder aanleiding steken. Een wesp valt, net als heel veel andere insecten en dieren, aan als zijzelf of haar nest in gevaar is. En dat gevaar zit voor een wesp soms in een klein hoekje. Naar een wesp slaan of er van weglopen is nooit een goed idee. In dergelijk gevallen maak je een wesp agressief waardoor deze zich gaat verdedigen door te steken. Rustig blijven staan of wegwandelen is de boodschap. Heel vaak druipt de wesp gewoon vanzelf af.
Tot slot is het interessant om te weten waarom wespen op onze zoetigheden afkomen. Tijdens de bouw van het nest voeden de vrouwtjeswespen zich met het zoete braaksel van de larven. Hier zijn ze heel het wespenseizoen mee bezig. Naar het einde van de zomer toe zijn er geen nieuwe larven meer in het nest. Hierdoor stopt de eigen productie van zoetigheid. Het gebrek aan voedsel dwingt de werksters om extern op zoek te gaan en daarbij komen ze al snel op het pad van de mens.
Een lijst met de professionele verdelgers van wespennesten in de regio Kraainem vind je op wespennest.vlaanderen/kraainem.
Aziatische hoornaar
De Aziatische hoornaar is een exotische wespensoort en mag niet verward worden met de Europese hoornaar. De Europese hoornaar heeft opvallende rode poten en veel rood aan de kop en op het borststuk.
De Aziatische hoornaar is een gevaar voor onze bijenpopulatie. Aziatische hoornaars plukken de bijen keurig uit de lucht en staan erom bekend dat ze zelfs de honingbijenkasten binnendringen en er heel wat schade aanrichten of zelfs een volledig nest leegroven. Door dit specifieke gedrag vormen ze een reële bedreiging voor honingbijen en de imkerij.
In tegenstelling tot de Europese hoornaar maakt de Aziatische hoornaar vrijhangende nesten. Deze zijn vaak elliptisch van vorm en kunnen een diameter tot 80 cm hebben. Ze worden vaak aangetroffen in hoge bomen.
Onderzoek heeft aangetoond dat de meeste wespenvallen weinig selectief zijn en vaak meer honingbijen, vliegen en Europese hoornaars vangen dan de Aziatische hoornaar.
De enige manier om de opmars van de Aziatische hoornaar effectief te vertragen is door de vernietiging van hun nesten. Nesten van Europese hoornaars dienen dan weer niet bestreden te worden, aangezien dit zeer zachtaardige dieren zijn die weinig bedreiging vormen voor bijen of mensen.
Als er een bolvormig nest van de Aziatische hoornaar wordt vastgesteld moet er een verdelging worden aangevraagd. Een verdelging kan je gratis aanvragen bij de brandweer via dit meldingsformulier.
Als het nest niet op jouw eigendom hangt, zal de milieudienst de eigenaar opsporen en deze inlichten.
Als milieudienst geven we ook alle locaties van de nesten door op vespawatch.be. Vespa-Watch is het meldpunt voor nesten van de Aziatische hoornaar. De meldingen zijn nuttig voor de monitoring en het onderzoek van deze soort in Vlaanderen. Het melden van individuele hoornaars kan helpen om nesten op te sporen.
Een kolonie van hoornaars sterft elke winter volledig uit. Enkel de jonge koninginnen, die het nest dan al hebben verlaten, overwinteren en worden de koninginnen van de nieuwe lente. De Aziatische hoornaar maakt eigenlijk 2 nesten. Eentje in het voorjaar en eentje in de zomer.
In april wordt de koningin wakker uit haar winterslaap en bouwt ze haar eerste nest. Dit voorjaarsnest zit vaak op een beschutte plek (spouwmuur, schuur, carport, ….). In de zomer wordt het voorjaarsnest te klein en zoeken de hoornaars een plek voor het zomernest. Ze maken hun nieuwe nest hoog in de bomen, waardoor het vaak moeilijk te zien is vanaf de grond, zeker wanneer de bomen nog in volle blad staan.
Het merendeel van de meldingen van nesten krijgen we pas door op het ogenblik dat de bomen geen of minder bladeren dragen en een nest duidelijk zichtbaar is. Het is dan al late zomer, begin herfst. In de loop van de herfst stoppen de verdelgingsteams gezien er dan weinig of geen activiteit meer is van Aziatische Hoornaars.
