Bijen, wespen en de Aziatische hoornaar

Bijen

Bijen spelen een onmisbare rol in onze natuur. Ze voeden zich met nectar en stuifmeel en zorgen tijdens hun zoektocht naar voedsel voor de bestuiving van bloemen, planten en fruitbomen. Dankzij hun werk kunnen veel gewassen groeien en vruchten dragen.

De meeste honingbijen leven in bijenkorven en bijenkasten die door imkers worden beheerd. In de natuur bouwen ze hun nesten voornamelijk in holle bomen en soms onder de grond. Regelmatig strijkt een bijenzwerm tijdelijk neer in een tuin. Dit lijkt misschien indrukwekkend, maar is meestal geen reden tot ongerustheid. Zo’n zwerm blijft doorgaans slechts enkele uren of dagen op dezelfde plaats voordat ze verder trekt.

Honingbijen zijn een beschermde diersoort en mogen niet verdelgd worden. Wanneer er zich een bijenzwerm bevindt op jouw eigendom, kan deze vaak gratis worden opgehaald door een imker. Een imker in de buurt vind je via: wespennest.vlaanderen/imker-zoeken en www.wespenvernietiging.be

Wat als een bij steekt?

Een honingbij steekt enkel wanneer ze zich bedreigd voelt. Haar angel heeft weerhaakjes, waardoor deze in de huid blijft steken. Bij het wegtrekken van de angel raakt de bij ernstig gewond en sterft ze. Verwijder de angel daarom zo snel mogelijk door hem voorzichtig weg te schrapen.

Wespen

Hoewel wespen vaak als hinderlijk worden ervaren, zijn ze erg nuttig voor mens en natuur. Wespen zijn natuurlijke jagers die grote aantallen insecten, zoals vliegen, muggen en rupsen, vangen. Hierdoor helpen ze het evenwicht in de natuur te bewaren en beperken ze de nood aan bestrijdingsmiddelen in de tuin.

Moet een wespennest verwijderd worden?

Niet elk wespennest hoeft bestreden te worden. Een nest dat zich op een rustige plek bevindt en geen hinder veroorzaakt, laat je best ongemoeid. Op die manier kunnen de wespen hun nuttige rol blijven vervullen.

Verwijdering is wel aangewezen wanneer het nest een risico vormt voor bewoners, bezoekers of huisdieren, of wanneer iemand in het gezin allergisch is voor wespensteken.

Waarom steken wespen?

Wespen steken meestal alleen wanneer ze zich bedreigd voelen of wanneer hun nest verstoord wordt. Slaan naar een wesp of plots wegrennen maakt haar vaak defensief. Blijf daarom rustig en wandel langzaam weg. In de meeste gevallen vliegt de wesp vanzelf verder.

Waarom zijn wespen in de nazomer zo aanwezig?

Aan het einde van de zomer zijn er minder larven aanwezig in het nest. De werksters verliezen daardoor een belangrijke bron van suikers en gaan actief op zoek naar zoet voedsel. Daarom komen wespen tijdens deze periode vaker af op frisdrank, fruit, ijsjes en andere zoetigheden.

Wespennest laten verwijderen?

Een overzicht van professionele verdelgers in de regio Kraainem vind je via: wespennest.vlaanderen/kraainem

Aziatische hoornaar

De Aziatische hoornaar is een uitheemse wespensoort die een bedreiging vormt voor onze bijenpopulatie. Deze soort mag niet verward worden met de Europese hoornaar, een inheemse en over het algemeen onschadelijke soort die niet bestreden hoeft te worden.

Aziatische hoornaars jagen actief op honingbijen en kunnen grote schade veroorzaken aan bijenkolonies. Hierdoor vormen ze een risico voor zowel de biodiversiteit als de imkerij.

Hoe herken je een nest?

In tegenstelling tot de Europese hoornaar bouwt de Aziatische hoornaar vrijhangende nesten. Deze zijn meestal bol- tot peervormig, kunnen tot 80 cm groot worden en bevinden zich vaak hoog in bomen.

De soort bouwt doorgaans twee nesten:

• Voorjaarsnest: gebouwd vanaf april op een beschutte plaats, zoals een schuur, carport, haag of spouwmuur.
• Zomernest: later in het seizoen verhuist de kolonie naar een groter nest, meestal hoog in een boom.

Omdat deze zomernesten vaak verscholen zitten tussen het gebladerte, worden veel nesten pas zichtbaar in het najaar wanneer de bladeren vallen.

Wat te doen bij een waarneming?

Zie je een nest van een Aziatische hoornaar? Vraag dan zo snel mogelijk een verdelging aan. Dit kan gratis via de brandweer via het daarvoor voorziene meldingsformulier.

Daarnaast vragen we om zowel nesten als individuele Aziatische hoornaars te melden via Vespa-Watch. Deze meldingen zijn van groot belang voor de monitoring en het onderzoek naar deze invasieve soort in Vlaanderen.

Indien een nest zich niet op jouw eigendom bevindt, zal de milieudienst de eigenaar contacteren en informeren over de verdere aanpak.

Gebruik geen wespenvallen

Onderzoek toont aan dat veel wespenvallen weinig selectief zijn. Ze vangen vaak meer honingbijen, vliegen en Europese hoornaars dan Aziatische hoornaars. Het opsporen en vernietigen van nesten blijft daarom de meest effectieve manier om de verspreiding van de Aziatische hoornaar tegen te gaan.

Levenscyclus

Een kolonie Aziatische hoornaars sterft elk jaar in de winter af. Enkel de jonge koninginnen overleven de winter en starten in het voorjaar een nieuwe kolonie. Daarom is een snelle opsporing en bestrijding van nesten cruciaal om de verdere verspreiding van deze soort te beperken.